Реалізація генетичного потенціалу корів насамперед пов’язана з повноцінністю забезпечення корів поживними речовинами, в тому числі і мікроелементами, за періодами лактації. Тому метою дослідження було встановлення оптимальних доз мінеральних добавок Цинку (Zn), Мангану (Mn) і Кобальту (Co) у раціоні молочного стада за фазами лактації та оцінка економічної ефективностіZn їх застосування. Для досягнення встановленої мети провели науково-господарський дослід, для організації якого сформували 5 підгруп корів по 10 особин в окремій групі – 1 групу, яка була контрольною і 4 дослідні групи. Згідно зі схемою досліду тваринам різних груп згодовували різну кількість змішанолігандних комлексів Zn, Mn і Co. У ході експерименту досліджували продуктивність, споживання сухої речовини, обмін речовин та економічну ефективність. На основі експериментальних досліджень застосування комплексів мінеральних добавок Zn, Mn і Co, в порівнянні із їх сульфатними солями, було встановлено, що упродовж перших 100 днів лактації оптимальними для високопродуктивних особин – дози в одному кг сухої речовини кормової суміші: Zn – 60,8 мг; Mn – 60,8 мг; Co – 0,78 мг, які забезпечувались за рахунок їх змішанолігадних комплексів і які були нижчими на 20 % від рекомендованих і зумовили підвищення молочної продуктивності корів на 15 %, а прибутку – на 47 %. У другі 100 днів лактації найкращі показники продуктивності були в корів, які споживали кормосуміш, в якій концентрація у одному кг сухої речовини була: Zn – 35 мг, Mn – 35 мг і Co – 0,4 мг за рахунок уведення змішанолігандних комплексів мікроелементів. Перевага тварин цієї групи над контрольною за молочною продуктивність становила 18 %, за прибутком – 29 %. В останні 100 днів лактації найкращі результати продуктивності були у корів у одному кг сухої речовини кормової суміші, вміст яких склав Zn – 35 мг; Мn – 35 мг; Co – 0,4 мг. Вони переважали контроль за надоєм молока на 9 %, за прибутком – на 42 %. Таким чином, доведено, що високопродуктивні корови за періодами лактації потребують різної концентрації мікроелементів. Доведено, що за рахунок введення в раціон збалансованих мінеральних добавок оптимальна кількість мікроелементів менша, порівняно з використанням неорганічних сполук, що позитивно впливає на навколишнє середовище шляхом зменшення вмісту цих мінеральних речовин у гною
молочна продуктивність, органічні форми мікроелементів, прибуток, фаза лактації
[1] Sordillo, L.M. (2016). Nutritional strategies to optimize dairy cattle immunity. Journal of Dairy Science, 99(6), 4967-4982. doi: 10.3168/jds.2015-10354.
[2] Ahuja, A.K., & Parmar, D. (2017). Role of minerals in reproductive health of dairy cattle: A review. International Journal of Livestock Research, 7(10), 16-26. doi: 10.5455/ijlr.20170806042724.
[3] López-Alonso, M., Rey-Crespo, F., Herrero-Latorre, C., Miranda, M. (2017). Identifying sources of metal exposure in organic and conventional dairy farming. Chemosphere, 185, 1048-1055. doi: 10.1016/j.chemosphere.2017.07.112.
[4] Horchanok, A., Nubanova, N., Bomko, V., Kuzmenko, O., Novitskiy, R., Sobolev, O., Tkachenko, M., & Prisjazhnjuk, N. (2019). Influence of chelations on dairy productivity of cows in different periods of manufacturing cycle. Ukrainian Journal of Ecology, 9(1), 231-234.
[5] Gasselin, M., Boutinaud, M., Prézelin, A., Debournoux, P., Fargetton, M., Mariani, E., Zawadzki, J., Kiefer, H., & Jammes, H. (2020). Effects of micronutrient supplementation on performance and epigenetic status in dairy cows. Animal, 14(11), 2326-2335. doi: 10.1017/S1751731120001159.
[6] Banadaky, M.D., Rajaei-Sharifabadi, H., Hafizi, M., Hashemi, S.A., Kalanaky, S., Fakharzadeh, S., Shahbedini, S.P., Rezayazdi, K., & Nazaran, M.H. (2021). Lactation responses of Holstein dairy cows to supplementation with a combination of trace minerals produced using the advanced chelate compounds technology. Tropical Animal Health and Production, 53, article number 55. doi: 10.07/s11250-020-02539-5.
[7] Kholif, A.E., Hassan, A.A., Matloup, O.H., & El Ashry, G.M. (2021). Top-dressing of chelated phytogenic feed additives in the diet of lactating Friesian cows to enhance feed utilization and lactational performance. Annals of Animal Science, 21(2), 657-673. doi: 10.2478/aoas-2020-0086.
[8] Wright, C.L., & Spears, J.W. (2004). Effect of zinc source and dietary level on zinc metabolism in Holstein calves. Journal of Dairy Science, 87(4), 1085-1091. doi: 10.3168/jds.S0022-0302(04)73254-3.
[9] Kumar, D., Surinder, S.G., Kumar, R., Ramkaran, & Sihag, S. (2017). Effect of supplementation of chelated minerals on serum mineral profile of buffalo calves. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 6(11), 4242-4247. doi: 10.20546/ijcmas.2017.611.498.
[10] Guryanov, A.M. (2019). Optimization of microelements in composition of protein-vitamin-mineral additives for growing pigs. Agrarian Scientific Journal, 6, 53-57. doi: 10.28983/asj.y2019i6pp53-57.
[11] Chabaev, M.G., Nekrasov, R.V., Klementiev, M.I., Tsis, E.Yu., & Anikin, A.S. (2020). Influence of organic and non-organic microelements on productivity and metabolic processes in growing young pigs. Ukrainian Journal of Ecology, 10(5), 303-310. doi: 10.15421/2020_248.
[12] Vangroenweghe, F., Allais, L., Van Driessche, E., Van Berkel, R., Lammers, G., & Thas, O. (2020). Evaluation of a zinc chelate on clinical swine dysentery under field conditions. Porcine Health Management, 6(1), article number 1. doi: 10.1186/s40813-019-0140-y.
[13] Redka, A., Bomko, V., Slomchynskyi, M., Chernyavsky, A., & Babenko, S. (2019). Efficiency of use of zinc mixed liganding complex in compound feeds for chicken broilers. Technology of Production and Processing of Animal Husbandry Products, 2, 105-112. doi: 10.33245/2310-9289-2019-150-2-105-112.
[14] Fotina, T., Fotina, H., Nazarenko, S., Tymoshenko, R., & Fotin, O. (2021). Effect of feeding of chelated zinc form on security, productivity and slaughter parameters of broilers. EUREKA: Health Sciences, 3, 110-118. doi: 10.21303/2504-5679.2021.001856.
[15] Kuzmenko, O., Bomko, V., Tytariova, O., Horchanok, A., Babenko, S., Slomchynskyi, M., & Cherniavskyi, O. (2021). Productivity of young rabbits at different sources of cuprum in the mixed fodder. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 69(2), 203-209. doi: 10.11118/actaun.2021.017.
[16] Mir, S.H., Mani, V., Pal, R.P., Malik, T.A., & Sharma, H. (2020). Zinc in ruminants: Metabolism and homeostasis. Proceedings of the National Academy of Sciences India Section B: Biological Sciences, 90, 9-19. doi: 10.1007/s40011-018-1048-z.
[17] Spears, J.W. (2003). Trace mineral bioavailability in ruminants. The Journal of Nutrition, 133(5), 1506S-1509S. doi: 10.1093/jn/133.5.1506S.
[18] Erickson, P.S., & Kalscheur, K.F. (2020). Nutrition and feeding of dairy cattle. In Animal agriculture (pp. 157-180). Cambridge: Academic Press. doi: 10.1016/B978-0-12-817052-6.00009-4.
[19] Bratuniak, H.V., Vovk, Ya.S., Bulka, B.I., Zaiats, O.I., Dushara, I.V., Vovk, S.O., Zinkevych, V.I., & Postol, O.I. (2009). Metabolic processes in the body of suckling cattle when using a premix of a new formulation in feeding. Foothill and Mountain Agriculture and Animal Husbandry, 51(3), 138-143.
[20] Hibbs, J.W., Conrad, H.R., & Russell, H. (1983). The relation of calcium and phosphorus intake on digestion and the effects of vitamin D feeding on the utilization of calcium and phosphorus by lactating dairy cows. Research Bulletin – Ohio Agricultural Research and Development Center (USA), article number 1150.
[21] Horst, R.L. (1986). Regulation of calcium and phosphorus homeostasis in the dairy cow. Journal of Dairy Science, 69(2), 604-616. doi: 10.3168/jds.S0022-0302(86)80445-3.
[22] Vlizlo, V.V., Solohub, L.I., Yanovych, V.H., Antoniak, H.L., & Yanovych, D.O. (2006). Biochemical bases of rationing of mineral nutrition of cattle. 2. Microelements. Biochemistry of Animals, 8(1/2), 41-62.
[23] Kravtsiv, R.Y., Stadnyk, A.M., Lychuk, M.H., & Paska, M.Z. (2006). Physiological and biochemical criteria of selenium, cobalt and iron metabolism in cattle. In Abstracts of reports V State science and practice conference “Agrarian science to production” (p. 45). Bila Tserkva.
[24] Babych, A.O. (1998). Methods of conducting experiments on feed production and animal feeding. Kyiv: Ahrarna nauka.