Спектральна класифікація риб на основі основного компонентного аналізу

Лі Сюй, Аліна Менчинська, Олена Очколяс, Микола Ніколаєнко
Анотація

Спектральна технологія виявлення може бути використана для розпізнавання різних видів м’яса риби та визначення наявності у зразках інгредієнтів, що допомагає контролювати автентичність та відповідність продукції. Метою дослідження була розробка та порівняння ефективності методів машинного навчання для класифікації різних видів риби на основі гіперспектральних даних. У роботі гіперспектральну технологію використано для отримання спектральних даних 328 точок вибірки у смузі 400-1000 нм чотирьох різних риб, а спектральні криві були попередньо оброблені для отримання більш точних та ефективних спектральних кривих. У дослідженні систематично порівняно методи попереднього оброблення Савицького-Голея згладжування та багатовимірної корекції розсіювання (MSC) та поєднано метод аналізу головних компонентів (PCA) для оптимізації моделей класифікації k-найближчих сусідів (KNN) і машини опорного вектору (SVM) з метою забезпечити більш ефективне рішення для класифікації риб. Метод аналізу головних компонентів використано для зменшення розмірності спектральних даних. Основні компоненти після зменшення розмірності порівняно з повними компонентами, тренувальний набір та тестовий набір згенеровано випадковим чином. Алгоритм SVM та алгоритм KNN використано у Python для прогнозування та визначення точності моделі. Показано, що середня точність спектральних даних після попереднього оброблення та зменшення розмірності у класифікації моделей SVM може досягати 97,25 %, а середня точність класифікації моделей KNN – 97,48 %. Це свідчить про те, що різні види м’яса риби можуть бути класифіковані. Обидві моделі показали, що в цілому метод попереднього оброблення, який поєднує MSC і PCA, є кращим, ніж один метод попереднього оброблення, підкреслюючи важливість PCA для видалення зайвої інформації та збереження ключових характеристик класифікації. Під час порівняння продуктивності моделі за однакових умов попереднього оброблення встановлено вищу точність SVM, ніж KNN, що вказує на більшу адаптивність SVM до класифікації спектральних даних. Завдяки розробленню та застосуванню спектральної технології виявлення можна сприяти технологічному прогресу та інноваціям у тестуванні харчових продуктів, направляючи всю галузь до безпечнішого та надійнішого майбутнього

Ключові слова

спектр; метод Савицького-Голея; мультиплікативна корекція розсіювання; модель k-найближчих сусідів; алгоритм машини опорного вектору

ЦИТУВАТИ
Xu, L., Menchynska, A., Ochkolyas, O., & Nikolaenko, M. (2025). Fish spectral classification based on principal component analysis. Animal Science and Food Technology, 16(3), 70-85. https://doi.org/10.31548/animal.3.2025.70
Використані джерела
  1. Chen, Z., Wang, Q., Zhang, H., & Nie, P. (2021). Hyperspectral Imaging (HSI) technology for the non-destructive freshness assessment of pearl gentian grouper under different storage conditions. Sensors, 21(2), article number 583. doi: 10.3390/s21020583
  2. Deng, Z., Wang, T., Zheng, Y., Zhang, W., & Yun, Y.-H. (2024). Deep learning in food authenticity: Recent advances and future trends. Trends in Food Science & Technology, 144, article number 104344. doi: 10.1016/j.tifs.2024.104344.
  3. Do, T.D., & Wong, L.L. (2025). Investigation of seafood mislabeling in Asia: A review of the literature and mitigation strategies. Journal of Agriculture and Food Research, 22, article number 101702. doi: 10.1016/j.jafr.2025.101702.
  4. European Convention for the Protection of Vertebrate Animals used for Experimental or other Scientific Purposes. (1986, March). Retrieved from https://rm.coe.int/168007a67b.
  5. Fan, K.-J., & Su, W.-H. (2022). Applications of fluorescence spectroscopy, RGB- and multispectral imaging for quality determinations of white meat: A review. Biosensors, 12(2), article number 76. doi: 10.3390/bios12020076.
  6. Fan, Y., Dong, R., Luo, Y., Tan, Y., Hong, H., Ji, Z., & Shi, C. (2024). Deep learning models with optimised fluorescence spectroscopy to advance freshness of rainbow trout predicting under nonisothermal storage conditions. Food Chemistry, 454, article number 139774. doi: 10.1016/j.foodchem.2024.139774.
  7. Feng, Y., Wan, S., Pan, S., Luan, P., Kong, L., & Zhu, M. (2023). Quantitative detection of surimi adulteration based on spectral reconstruction of RGB images. Transactions of the Chinese Society of Agricultural Engineering, 39(20), 275-282. doi: 10.11975/j.issn.1002-6819.202307013.
  8. He, L., Ma, J., Li, Q., Wang, L., Fan, S., & Zhang, Y. (2022). Determination of ingredients in livestock and poultry meat based on liquid chromatography-tandem mass spectrometry. Journal of Future Foods, 2(1), 53-60. doi: 10.1016/j.jfutfo.2022.03.017.
  9. Hu, Y., Huang, S.Y., & Lu, X. (2023). A green analytical method for fish species authentication based on Raman spectroscopy. Green Analytical Chemistry, 4, article number 100052. doi: 10.1016/j.greeac.2023.100052.
  10. Kim, N. (2021). Generalised indicator of the quality of qualimetry objects of various nature. Ukrainian Black Sea Region Agrarian Science, 25(1), 94-101. doi: 10.31521/2313-092X/2021-1(109)-12.
  11. Law of Ukraine No. 3447-IV “On the Protection of Animals from Cruelty”. (2006, February). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/3447-15#Text.
  12. Li, B., Lu, Y., Liu Y., & Wan, X. (2024). Detection of adulterated beef mince based on hyperspectral reflectance and transmission fusion technology. Transactions of the Chinese Society of Agricultural Engineering, 40(16), 251-260. doi: 10.11975/j.issn.1002-6819.202402097.
  13. Li, H., Zhang, L., Yu, Y., Ai, T., Zhang, Y., & Su, J. (2022). Rapid detection of Edwardsiella ictaluri in yellow catfish (Pelteobagrus fulvidraco) by real-time RPA and RPA-LFD. Aquaculture, 552, article number 737976. doi: 10.1016/j.aquaculture.2022.737976.
  14. Melnychuk, D.O., Melnychuk, S.D., Voitsitskyi, V.M., Hryshchenko, V.A., Kalachniuk, L.H., Khyzhniak, S.V., & Tsvilikhovskyi, V.I. (2016). Analytical research methods. Spectroscopic analysis methods: Theoretical foundations and techniques. Kyiv: Komprynt.
  15. Omwange, K.A., Saito, Y., Zichen, H., Khaliduzzaman, A., Kuramoto, M., Ogawa, Y., Kondo, N., & Suzuki, T. (2021). Evaluating Japanese dace (Tribolodon hakonensis) fish freshness during storage using multispectral images from visible and UV excited fluorescence. LWT, 151, article number 112207. doi: 10.1016/j.lwt.2021.112207.
  16. Palamarchuk, I., Yuanxia, F., Zhuravel, D., Petrychenko, I., Blishch, R., Holovatyuk, A., Domin, O., & Kostiuk, T. (2024). Spectroscopic assessment and quantitative analysis of the trace element composition of vegetable additives to meat products. Potravinarstvo Slovak Journal of Food Sciences, 18, 480-496. doi: 10.5219/1965.
  17. Qin, J., Vasefi, F., Hellberg, R.S., Akhbardeh, A., Isaacs, R.B., Yilmaz, A.G., Hwang, C., Baek, I., Schmidt, W.F., & Kim, M.S. (2020). Detection of fish fillet substitution and mislabeling using multimode hyperspectral imaging techniques. Food Control, 114, article number 107234. doi: 10.1016/j.foodcont.2020.107234.
  18. Rahman, M., Shibata, M., Nakazawa, N., Rithu, N.A., Nakauchi, S., Hagiwara, T., Osako, K., & Okazaki, E. (2022). Nondestructive approach for the prediction of pH in frozen fish meat using fluorescence fingerprints in tandem with chemometrics. Fishes, 7, article number 364. doi: 10.3390/fishes7060364.
  19. Rahman, M., Shibata, M., Nakazawa, N., Rithu, N.A., Okazaki, E., & Nakauchi, S. (2023). Potential of fluorescence fingerprints for fish meat authentication: Differences in freshness evaluation in white and dark meat at frozen state. Journal of Food Science, 88(12), 5339-5354. doi: 10.1111/1750-3841.16825.
  20. Shi, X., Zhang, J., Shi, C., Tan, Y., Hong, H., & Luo, Y. (2022). Nondestructive prediction of freshness for bighead carp (Hypophthalmichthys nobilis) head by Excitation-Emission Matrix (EEM) analysis based on fish eye fluid: Comparison of BPNNs and RBFNNs. Food Chemistry, 382, article number 132341. doi: 10.1016/j.foodchem.2022.132341.
  21. Tian, P. (2023). Research on salmon quality detection based on VIS-NIR spectroscopy and hyperspectral imaging technology. Beijing: Tongfang Knowledge Network (Beijing) Technology. doi: 10.27147/d.cnki.ghdju.2023.000624.
  22. Tsagkatakis, G., Nikolidakis, S., Petra, E., Kapantagakis, A., Grigorakis, K., Katselis, G., Vlahos, N., & Tsakalides, P. (2020). Fish freshness estimation though analysis of multispectral images with convolutional neural networks. Electronic Imaging, 32(12), 171-175. doi: 10.2352/issn.2470-1173.2020.12.fais-171.
  23. Wang, H., et al. (2019). Recent progress in hyperspectral imaging for nondestructive evaluation of fish quality. Food Science, 40(05), 329-338. doi: 10.7506/spkx1002-6630-20180129-392.
  24. Wang, R. (2022). Study on detection of surimi starch adulteration based on spectral reconstruction. Beijing: Tongfang Knowledge Network (Beijing) Technology. doi: 10.27158/d.cnki.ghznu.2022.001742.
  25. Wu, L., Ma, L., Zhang, Y., Tian, Y., Zhu, Y., & Zhang, Y. (2025). Detection of coated cabbage seeds color based on hyperspectral imaging technology. Journal of Analysis and Testing, 44(3), 454-463. doi: 10.12452/j.fxcsxb.240711212.
  26. Xu, T. (2020). Detection of drug residues in fish based on surface enhanced Raman spectroscopy. Beijing: Tongfang Knowledge Network (Beijing) Technology. doi: 10.27314/d.cnki.gsscu.2020.000414.
  27. Yuan, Y., Ji, Z., Fan, Y., Xu, Q., Shi, C., Lyu, J., & Ertbjerg, P. (2025). Deep learning-assisted fluorescence spectroscopy for food quality and safety analysis. Trends in Food Science & Technology, 156, article number 104821. doi: 10.1016/j.tifs.2024.104821.
  28. Zhou, J., Wu, X., & Chen, Z. (2019). Rapid prediction of freshness of Megalobrama amblycephala using near infrared spectroscopy. Journal of Huazhong Agricultural University, 38(4), 120-126. doi: 10.13300/j.cnki.hnlkxb.2019.04.016.